Η βιταμίνη Α είναι ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό, που πρέπει να προσλαμβάνεται μέσω της τροφής, καθώς ο οργανισμός δεν έχει τη δυνατότητα να το συνθέσει.
Ανήκει στις λιποδιαλυτές βιταμίνες και συναντάται στα τρόφιμα σε δύο βασικές μορφές: τη ρετινόλη και την προβιταμίνη Α.
Η ρετινόλη περιέχεται σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης.
Τέτοια είναι το κρέας, και ιδιαίτερα το συκώτι, τα πουλερικά, τα λιπαρά ψάρια, το αυγό και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Από την άλλη, ο όρος προβιταμίνη Α αναφέρεται σε ορισμένα είδη καροτενοειδών.
Το βασικότερο είναι το β-καροτένιο, ενώ τα καροτενοειδή αποτελούν πρόδρομα μόρια της βιταμίνης.
Στις πλουσιότερες πηγές προβιταμίνης Α ανήκουν τα λαχανικά με έντονο κόκκινο, πορτοκαλί και πράσινο χρώμα.
Τέτοια είναι το καρότο, η κολοκύθα, η γλυκοπατάτα, το μπρόκολο και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, λαχανίδα και άλλα χόρτα).
Επίσης, ορισμένα φρούτα όπως το βερίκοκο, το ροδάκινο, το μάνγκο και η παπάγια.
Βιταμίνη Α – Ο ρόλος της στην υγεία
Ο βασικότερος ρόλος της βιταμίνης Α εντοπίζεται στην υγεία των ματιών και τη φυσιολογική λειτουργία της όρασης.
Ωστόσο, η βιολογική της δράση δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό, καθώς συμμετέχει επίσης στη σύνθεση και διαφοροποίηση των κυττάρων.
Είναι ακόμη απαραίτητη για τον σχηματισμό των οργάνων και την ανάπτυξη του εμβρύου.
Επίσης, συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και προστατεύει την υγεία του δέρματος και των βλεννογόνων του σώματος.
Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη διαμορφώνεται στα 900 μg και 700 μg για υγιείς ενήλικες άντρες και γυναίκες αντίστοιχα.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γνωρίζει κανείς ότι στην περίπτωση της βιταμίνης Α, η υπερβολική πρόσληψη μέσω αυξημένης κατανάλωσης πλούσιων πηγών ρετινόλης, όπως το συκώτι, ή συμπληρωμάτων, μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα τοξικότητας.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην περίπτωση της κύησης, όπου η υπερπρόσληψη βιταμίνης Α μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση σοβαρών γενετικών ανωμαλιών.
Τέλος, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να αναφερθεί πως η πιθανότητα υπερδοσολογίας αφορά μόνο στην κατανάλωση πηγών ρετινόλης ή συμπληρωμάτων που περιέχουν βιταμίνη Α σε μορφή ρετινόλης.
Το ίδιο δεν ισχύει για την περίπτωση αυξημένης πρόσληψης καροτενοειδών.
