Ο θόρυβος και η ηχορύπανση αποτελούν ένα σοβαρό πρόβλημα στη σύγχρονη κοινωνία.
Αυτό είναι κάτι που γνωρίζουμε όλοι, ιδιαίτερα όσοι ζούμε μέσα σε μεγάλες πόλεις.
Κάτι που πολλοί γνωρίζουν όμως είναι ότι οι επιδράσεις του θορύβου στη σωματική και ψυχική υγεία του παιδιού είναι πολλαπλές και ποικίλες.
Συγκεκριμένα, ο θόρυβος επιδρά αρνητικά στο ακουστικό όργανο, καθώς και τη σωματική και ψυχική υγεία του παιδιού.
Πιο αναλυτικά:
α) Αίσθηση της ακοής
Ο θόρυβος έχει άμεση επίδραση στο ακουστικό όργανο, με επιπτώσεις τόσο προσωρινές όσο και μόνιμες.
Το αυτί, αφού συλλάβει τους ήχους σε μορφή ηχητικών κυμμάτων, τα μεταφέρει στον κοχλία και το όργανο του corti το οποίο θα τα μετατρέψει έτσι ώστε ο ήχος να μπορεί να προχωρήσει στο ακουστικό νεύρο.
Έπειτα, το μήνυμα μεταφέρεται στον εγκέφαλο και έτσι αντιλαμβανόμαστε τον ήχο.
Η πρώτη βλάβη που μπορεί να παρουσιαστεί στο αυτί ενός παιδιού από θορύβους υψηλής έντασης είναι στον κοχλία και συγκεκριμένα στο όργανο του corti.
Η συχνή έκθεση σε δυνατούς ήχους αναγκάζει τα τριχωτά κύτταρα που βρίσκονται στον κοχλία να εργάζονται υπερβολικά, και έτσι μπορούν να φθαρούν ή να καταστραφούν.
Ως αποτέλεσμα αυτής της φθοράς, το ηχητικό σήμα δεν μπορεί να μετατραπεί σε μηχανοηλεκτρικό, και επομένως δεν μπορεί να προχωρήσει στο ακουστικό νεύρο και έπειτα στον εγκέφαλο.
Τα τριχωτά αυτά κύτταρα δεν αναπαράγονται, γι’ αυτό η φθορά τους είναι μη αναστρέψιμη.
β) Φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού
Εάν το παιδί εκτεθεί σε θορύβους οι οποίοι είναι ανεπιθύμητοι και επομένως του προκαλέσουν άγχος, τότε αυξάνονται οι ορμόνες του στρές στο αίμα, επιταχύνεται ο καρδιακός παλμός, συσπούνται τα αιμοφόρα αγγεία και αυξάνεται η πίεση.
Η οργανική αντίδραση αυτή στο θόρυβο είναι έντονα αγχωτική.
Το σώμα λοιπόν, αντιδρά στο θόρυβο όμοια όπως σε μια κατάσταση άμεσης ανάγκης.
γ) Ψυχισμός του παιδιού
Κατά την έκθεση σε έντονους θορύβους εκκρίνονται οι ορμόνες του στρες (αδρεναλίνη, νορεπινεφρίνη) και έτσι μπορεί να μεταβληθεί η ψυχική διάθεση του παιδιού.
Συνήθεις επιπτώσεις στη διάθεση είναι η νευρικότητα και η επιθετικότητα.
Επίσης, η χρόνια έκθεση σε θορύβους μπορεί να προκαλέσει διαταραχή στον ύπνο του παιδιού.
Όπως αναφέρεται και πιο πάνω ο θόρυβος προκαλεί μια γενική αντίδραση άγχους η οποία επιδρά επίσης στην ικανότητα του παιδιού για προσοχή, συγκέντρωση, καθώς και στην ικανότητά του για αντίληψη, επικοινωνία και διατήρηση κινήτρου.
Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη βρει τη σχέση αυτών των αντιδράσεων και την ακριβή αλληλεπίδραση μεταξύ τους.
Επίσης, δεν γνωρίζουν με ποια σειρά εμφανίζονται συνήθως αυτές οι αντιδράσεις.
Τόσο τα παιδιά, όσο και οι ενήλικες, έχουν ατομικές διαφορές και έτσι η επίδραση του θορύβου διαφέρει από άτομο σε άτομο.
Παρόλα αυτά, όλα τα πιο πάνω πρέπει σε κάθε περίπτωση να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη καθώς συνδέονται με λειτουργίες καθοριστικές όχι μόνο για τη μαθησιακή ικανότητα του παιδιού, αλλά και την ανάπτυξή του ως άτομο γενικότερα.
