Στην περίπτωση των ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως συμβαίνει και στο γενικό πληθυσμό, ο ρόλος του διαιτολόγου είναι συμβουλευτικός όσον αφορά στην διαχείριση/οργάνωση της διατροφικής φροντίδας του ατόμου.
Τι Εννοούμε όμως όταν Λέμε Διαχείριση – Οργάνωση Διατροφικής Φροντίδας;
Είναι πολύ πιθανόν άτομα με ειδικές ανάγκες να εκτεθούν σε ποικίλους διατροφικούς «κινδύνους».
Οι ιδιαιτερότητες που εμφανίζουν αφορούν και στη θρέψη τους.
Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, τα παιδιά/άτομα με εγκεφαλική παράλυση έχει βρεθεί ότι σε ποσοστό 60 – 90 % μπορεί να αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στη σίτισή τους.
Παιδιά ή άτομα με αυτισμό (διαταραχή αυτιστικού φάσματος) συνήθως έχουν την τάση να ακολουθούν πολύ «περιοριστική/εμμονική» διατροφή, που μπορεί να χαρακτηρίζεται από την κατανάλωση ακόμη και 2-3 τροφίμων, και να υπολείπεται σε κυρίως σε επάρκεια θρεπτικών συστατικών και σε ενέργεια.
Ομοίως παιδιά ή άτομα με καταστάσεις όπως Σύνδρομο Down, δισχιδή ράχη και μυϊκή δυστροφία φαίνεται να βιώνουν καθημερινά ιδιαιτερότητες/δυσκολίες που αφορούν στη διατροφή τους και περιλαμβάνουν διαταραχές στη μάσηση και στην κατάποση (EDS), δυσκοιλιότητα, ανεπάρκειες σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία που σαν αποτέλεσμα μπορεί να έχουν τον υποσιτισμό, προβλήματα με τα οστά το υπέρβαρο ή την παχυσαρκία κ.ά.
Σημαντικός αριθμός ατόμων με διαταραχές σίτισης και κατάποσης είναι επίσης πιθανόν να χρειαστούν υποστήριξη τεχνητής διατροφής.
Ο ρόλος του καταρτισμένου διαιτολόγου είναι να εκτιμήσει τις ιδιαίτερες ενεργειακές ανάγκες καθώς και τις ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά και σε υγρά των ατόμων αυτών, να καλύψει τυχόν διατροφικές ανεπάρκειες και να παρέχει συμβουλευτική, τόσο στα ίδια τα άτομα (σε όσες περιπτώσεις είναι αυτό δυνατόν) όσο και στους φροντιστές τους για ένα ισορροπημένο διατροφικό τρόπο ζωής προσαρμοσμένο στις “ιδιαιτερότητες” της κάθε περίπτωσης.
Η διατροφική φροντίδα όμως είναι μέρος της γενικής φροντίδας αυτών των ατόμων που παρέχεται από μια πολυσύνθετη ομάδα που αποτελείται από διαφορετικές ειδικότητες: θεράποντα γιατρό, φυσικοθεραπευτή, λογοθεραπευτή και ψυχολόγο.
Μέρος αυτής της ομάδας είναι καλό να είναι κι ο διαιτολόγος που θα πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή κι αρμονική συνεργασία με τις υπόλοιπες ειδικότητες για την επίτευξη των καλύτερων δυνατών αποτελεσμάτων.
Τα αποτελέσματα εξάλλου που αναμένονται από την κατάλληλη διατροφική παρέμβαση είναι σημαντικά:
• Βελτίωση της πρόσληψης τροφής και υγρών.
• Βελτίωση της γενικότερης διατροφικής κατάστασης.
• Βελτίωση της γενικότερης κατάστασης του γαστρεντερικού συστήματος.
• Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
• Χαμηλότερα ποσοστά νοσηλείας σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
• Βελτίωση της κατάστασης υγείας αλλά και της ευζωίας.
• Και γενικότερα βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων αυτών!
Ξεκάθαρα λοιπόν, όταν οι διαιτητικές υπηρεσίες είναι διαθέσιμες, ο Διαιτολόγος παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην διαχείριση των διατροφικών ανησυχιών μεταξύ των ατόμων με ειδικές ανάγκες.
Ο Διαιτολόγος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της διεπιστημονικής ομάδας, καθώς οι επιδράσεις της διατροφής είναι ευεργετικές σε πολλές πτυχές της φροντίδας και της ευημερίας των ατόμων αυτών.
Μαρία Νικολοδάκη, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
