Η νικοτίνη είναι η ουσία που βρίσκεται στα προϊόντα καπνού και κυρίως στα τσιγάρα.
Είναι εθιστική με την έννοια ότι μπορεί να επηρεάσει την εγκεφαλική λειτουργία.
Πρόκειται ουσιαστικά για έναν τύπο ναρκωτικού.
Μόλις ο οργανισμός προσαρμοστεί στη συχνή πρόσληψη νικοτίνης μέσω του καπνίσματος, το άτομο δυσκολεύεται να διακόψει το κάπνισμα γιατί γνωρίζει ότι τα συμπτώματα της στέρησης είναι άβολα και δύσκολο να αντιμετωπιστούν.
Αν κάποιος δοκιμάσει να στερηθεί τη νικοτίνη, βιώνει τα συμπτώματα της έλλειψης για τρεις μέρες περίπου και μέσα σε 3-4 εβδομάδες αυτά έχουν μειωθεί.
Μετά από αυτό το διάστημα ο οργανισμός έχει αποβάλει το μεγαλύτερο μέρος της νικοτίνης, αλλά οι επιδράσεις της στέρησης είναι ψυχολογικές.
Κατανοώντας τα συμπτώματα της στέρησης, μπορεί ένας καπνιστής να τα διαχειριστεί καλύτερα, ενώ προσπαθεί να κόψει το κάπνισμα.
Δυστυχώς, οι επιδράσεις της νικοτίνης είναι πολλές και διαφορετικές.
Τη νικοτίνη την απορροφά κανείς μέσω των πνευμόνων, της μύτης και του στόματος.
Στη συνέχεια προχωρά στο κυκλοφορικό σύστημα και αργότερα φτάνει στον εγκέφαλο.
Όταν φτάσει εκεί, ενεργοποιεί περιοχές που σχετίζονται με το αίσθημα της απόλαυσης και ανεβάζει τα επίπεδα της ντοπαμίνης.
Η νικοτίνη επηρεάζει επίσης περιοχές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη μνήμη, την αναπνοή, τον καρδιακό ρυθμό και την όρεξη.
Σε ένα άτομο που καπνίζει καιρό, όπως οι χρόνιοι καπνιστές, η νικοτίνη που εισέρχεται στον οργανισμό του αλλάζει την ισορροπία των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλό του.
Αν διακόψει το κάπνισμα απότομα, η ισορροπία που έχει διαμορφωθεί διαταράσσεται και αυτό έχει παρενέργειες στη ψυχολογία του.
Νιώθει έντονη την επιθυμία να καπνίσει και έχει κακή διάθεση.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα του εθισμού στη νικοτίνη γι’ αυτό και είναι δύσκολο να απεξαρτηθεί κάποιος από αυτήν.
Τα συμπτώματα της στέρησης
Εκτός από τα ψυχολογικά υπάρχουν και σωματικά συμπτώματα, τα οποία είναι έντονα αλλά δεν απειλούν την υγεία.
Οι τελευταίες διαρκούν λιγότερο, μέχρι να απομακρυνθεί η νικοτίνη από τον οργανισμό.
Τα ψυχολογικά συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη επιθυμία για νικοτίνη, κακή διάθεση με έντονες εναλλαγές, σύγχυση και ευερεθιστότητα, εκνευρισμό, άγχος και δυσκολία συγκέντρωσης.
Τα σωματικά συμπτώματα περιλαμβάνουν πονοκεφάλους, εφίδρωση, ένταση στους μύες και τρέμουλο, αϋπνία, ανήσυχο ή διακεκομμένο ύπνο, αυξημένη όρεξη, δυσκοιλιότητα και πόνο στην κοιλιά.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα σε μια μέρα από το τελευταίο τσιγάρο και υποχωρούν μέσα σε έναν μήνα.
Δύο ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο ο οργανισμός έχει αποβάλλει τη μισή περίπου νικοτίνη και μέσα στις επόμενες μέρες τα επίπεδά της πέφτουν δραστικά μέχρι ο οργανισμός να μην επηρεάζεται καθόλου.
Ωστόσο, ο κάθε οργανισμός έχει τον δικό του ρυθμό και κάποιοι άνθρωποι βιώνουν τα συμπτώματα με μεγαλύτερη ένταση.
Με τον καιρό όμως, το άτομο που έχει κόψει το τσιγάρο βλέπει ότι οι αισθήσεις της όσφρησης και της γεύσης βελτιώνονται, βήχουν λιγότερο και αναπνέουν ευκολότερα ιδιαίτερα όταν κάνουν σωματική άσκηση.
Αντιμετώπιση της στέρησης
Παρόλο που είναι έφικτή, η στέρηση δεν είναι εύκολη.
Ο καπνιστής που θέλει να διακόψει το κάπνισμα έχει για «όπλα» του κάποια είδη στήριξης στην προσπάθεια αυτή.
Μάσημα τσίχλας, ειδικά δερματικά επιθέματα, εισπνεόμενα σπρέι μύτης και ταμπλέτες βοηθούν στη διακοπή του καπνίσματος.
Επίσης, υπάρχει φαρμακευτική αγωγή με ουσίες που μειώνουν την επιθυμία για κάπνισμα.
Μεγάλη τάση είναι τελευταία το ηλεκτρονικό τσιγάρο που περιέχει μεν νικοτίνη, αλλά δεν περιέχει τις άλλες βλαβερές ουσίες που περιέχει το τσιγάρο.
Τέλος, η συμβουλευτική από ειδικούς δρα επικουρικά στα παραπάνω.
