Η ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία ουσιαστικά προκύπτει όταν ο άντρας αγχώνεται.
Το άγχος δυσχεραίνει τη γενικότερη αίσθηση χαλάρωσης και ομαλής λειτουργίας του σώματος αλλά, κυρίως, την ομαλή λειτουργία του φυσικού αντανακλαστικού της στύσης.
Η στιγμή όμως που κάθε άντρας αγχώνεται διαφέρει κατά περίπτωση.
Ένας άντρας μπορεί να αγχώνεται κατά τη διάρκεια των προκαταρκτικών σταδίων της ερωτικής πράξης, ενώ κάποιος άλλος να νιώθει ότι το άγχος του κορυφώνεται σε επόμενα στάδια, για παράδειγμα, πριν από τη διείσδυση ή κατά τη διάρκεια της διείσδυσης.
Πολλοί άντρες επίσης δεν έχουν στύση κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης, διατηρούν όμως κάλλιστα τη στυτική τους λειτουργία κατά τη διάρκεια αυνανισμού ή στοματικού έρωτα.
Μπορεί επίσης να επέρχεται ικανοποιητική στύση όσο είναι ντυμένοι αλλά να χάνεται εύκολα μόλις εκτίθενται σωματικά μπροστά στη σύντροφό τους.
Η συμπεριφορά της συντρόφου παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο.
Ένας άντρας μπορεί να χάσει τη στύση του κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης αν αντιληφθεί ότι η σύντροφός του είναι επικριτική, απαιτητική ή επιβλητική.
Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να είναι και περιστασιακή.
Τρεις σημαντικοί αιτιολογικοί παράγοντες μπορούν να λειτουργήσουν άμεσα αρνητικά κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης και να επιφέρουν στυτική δυσλειτουργία:
Ο φόβος της αποτυχίας, η πίεση για απόδοση και η μη δυνατότητα του άντρα να αφεθεί στα ερωτικά του αισθήματα.
Ο φόβος μιας επερχόμενης αποτυχίας της στύσης μπορεί να μην επιτρέπει στον άντρα να χαλαρώσει και να λειτουργήσει φυσιολογικά κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης, να τον οδηγεί σε έντονη αυτοπαρατήρηση και επικριτική στάση απέναντι στον εαυτό του αυξάνοντας το άγχος του και την ένταση που νιώθει εκείνη τη στιγμή.
Η επανάκτηση της εμπιστοσύνης και της αυτοπεποίθησης θεωρούνται πολύ σημαντικά βήματα.
Η πίεση και η απαίτηση για απόδοση επιφέρουν σημαντικά δυσμενείς επιδράσεις.
Πολλές φορές εκκινούν από την ίδια τη γυναίκα η οποία πανικοβάλλεται από τη στυτική δυσκολία και απαιτεί από το σύντροφό της να λειτουργήσει φυσιολογικά προκειμένου να της αποδείξει πόσο την αγαπά, πόσο ελκυστική είναι και λοιπά.
Το παράδοξο στοιχείο όμως είναι ότι πολλές σχετικές απαιτήσεις για ‘απόδοση’ τίθενται και από τον ίδιο τον άντρα και την αντίληψη ή νοοτροπία που φέρει σχετικά με την αναμενόμενη σεξουαλική του συμπεριφορά.
Πολλά προβλήματα στυτικής δυσλειτουργίας εκκινούν υπό την επήρεια σχετικών προσδοκιών και περιστάσεων.
Η διαδικασία της σεξουαλικής διέγερσης για άντρες και γυναίκες, αποτελεί μια φυσική αυθόρμητη αντίδραση στην αίσθηση της ερωτικής έλξης και διέγερσης.
Δεν μπορεί να απαιτείται ή να παραγγέλλεται επί τούτου.
Η χαλάρωση, ψυχική και σωματική, είναι απαραίτητα, γι’ αυτό και σε πολλές περιπτώσεις στυτικής δυσλειτουργίας συνιστάται η προσπάθεια σεξουαλικής επαφής και συνεύρεσης του ζευγαριού χωρίς διείσδυση, έτσι ώστε οι δύο σύντροφοι να απαλλάσσονται από το άγχος απόδοσης και την επήρεια αρνητικών σκέψεων και προσδοκιών.
Τέλος, προκειμένου το φυσικό αντανακλαστικό της στύσης να μπορεί να λειτουργήσει αυθόρμητα, χωρίς εξωτερικές επιδράσεις και παρεμποδίσεις, θα πρέπει ο άντρας να μπορεί να αφήνεται στις αισθήσεις και την εμπειρία που βιώνει εκείνη τη στιγμή.
Η τάση αυτοπαρατήρησης, οι έμμονες ιδέες, το υπέρμετρο ενδιαφέρον για τη γνώμη και την κριτική στάση της συντρόφου και η υπέρμετρη ανησυχία και ενασχόληση με την ποιότητα της ‘απόδοσής’ του δεν του επιτρέπουν να αφεθεί στις αισθήσεις της στιγμής.
Η διαδικασία αυτή είναι άμεσα ανασταλτική και μπορεί κάλλιστα να διασπάσει την προσοχή του και την ικανότητά του να λειτουργήσει ικανοποιητικά κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης.
