Η Πνευμονία είναι μια απειλητική για τη ζωή λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος και αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες θανάτου σε ολόκληρο τον κόσμο.
Χαρακτηρίζεται από προσβολή των πνευμόνων από ένα βακτήριο που οδηγεί στην πλήρωση των κυψελίδων με φλεγμονώδες υγρό ή πύον.
Τα κυριότερα αίτια της πνευμονίας είναι τα βακτήρια και οι ιοί.
Από τα βακτήρια ο Streptococcus pneumoniae, γνωστός ως Πνευμονιόκοκκος, είναι το συνηθέστερο αίτιο πνευμονίας και αποτελεί παγκοσμίως μείζον αίτιο νοσηρότητας και θνητότητας σε παιδιά και ενήλικες.
Η Πνευμονία μπορεί να οφείλεται επίσης σε ιούς (ιός της γρίπης A και B, αδενοϊός, αναπνευστικός συγκυτιακός ιός [RSV], ιοί της παραϊνφλουέντζα).
Η Πνευμονία από την κοινότητα (ΠΚ) εμφανίζεται στην κοινότητα, και είναι ο συνηθέστερος τύπος πνευμονίας.
Η ΠΚ οφείλεται κυρίως σε βακτήρια και το συνηθέστερο αίτιο είναι ο Streptococcus pneumoniae.
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που νοσούν και αναρρώνουν από πνευμονιοκοκκική πνευμονία, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου μέσα στην επόμενη δεκαετία σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό.
Παράγοντες Κινδύνου και Συμπτώματα
Με το πέρασμα της ηλικίας, το ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων καθίσταται ολοένα και λιγότερο ικανό να προστατεύει από πιθανές νόσους.
Επιπρόσθετοι παράγοντες κινδύνου είναι ο διαβήτης, το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το κάπνισμα, ο αλκοολισμός, το κατεσταλμένο ανοσοποιητικό σύστημα και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Τα συμπτώματα με τα οποία εμφανίζεται η βακτηριακή πνευμονία είναι υψηλός πυρετός με τρόμο και ρίγος, βήχας (παραγωγικός με πολλά πτύελα ή ξηρός), θωρακικό άλγος, ιδιαίτερα κατά τις αναπνευστικές κινήσεις ή το βήχα, κυάνωση που φαίνεται στα χείλη ή τα νύχια (εκφράζει μεγάλη έλλειψη οξυγόνου στο αίμα), δύσπνοια, κεφαλαλγίες, μυαλγίες, κόπωση και αδυναμία.
Γρίπη και Πνευμονία
Η γρίπη και η πνευμονιοκοκκική πνευμονία είναι από τις κυριότερες αιτίες θανάτου και νοσηλείας στο νοσοκομείο παγκοσμίως.
Ο συσχετισμός της πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας με τη γρίπη είναι πλέον επιβεβαιωμένος, ενώ η γρίπη μπορεί να λειτουργεί ως προδιαθεσικός παράγοντας για την εκδήλωση πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας.
Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό οι ενήλικες να εμβολιάζονται τόσο κατά της γρίπης όσο και κατά της πνευμονιοκοκκικής νόσου.
Θεραπεία
Η θεραπεία πρέπει να ξεκινά αμέσως μετά τη διάγνωση ή όταν υπάρχει ισχυρή υποψία, δεδομένου ότι η νόσος μπορεί να έχει ταχεία εξέλιξη και στηρίζεται στη χορήγηση αντιβιοτικών.
Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν τη χορήγηση πενικιλλίνης, κεφαλοσπορίνης, συνδυασμού κεφαλοσπορίνης και μακρολίδης ή κινολόνης με δράση στο αναπνευστικό σύστημα.
Πρόληψη
Η πρόληψη είναι η πιο ενδεδειγμένη προσέγγιση της πνευμονιοκοκκικής νόσου.
Τα εμβόλια του πνευμονιόκοκκου συμβάλλουν στην αποτροπή εκδήλωσης σημαντικού αριθμού περιστατικών πνευμονίας και γι’ αυτό ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά τον εμβολιασμό των ενηλίκων για την πρόληψη της πνευμονιοκοκκικής νόσου.
Στην Ελλάδα το 13δύναμο συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο, είναι ενταγμένο στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών για όλους τους ενήλικες άνω των 65 ετών, καθώς και για τις ευπαθείς ομάδες από 18 έως 64 ετών, όπως οι ασθενείς με χρόνια καρδιαγγειακά, μεταβολικά (σακχαρώδης διαβήτης), και αναπνευστικά (ΧΑΠ, Άσθμα κτλ) νοσήματα, καπνιστές και ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς.
Το εμβόλιο παρέχεται δωρεάν σε όλους τους ασφαλισμένους που ανήκουν σε μια από τις παραπάνω ομάδες.
Γεώργιος Δημόπουλος, Πνευμονολόγος – Εντατικολόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας Λοιμώξεων
www.y-o.gr
