Η ανθρώπινη οικογένεια είναι μια θεσμοθετημένη βιο-κοινωνική μονάδα που αποτελείται από δύο τουλάχιστον ενήλικα άτομα -συνήθως, αλλά όχι αποκλειστικά διαφορετικού φύλου- μη συγγενικά εξ αίματος καθώς και τα τέκνα τους.
Η ετυμολογία της λέξης παραπέμπει στα συνθετικά οίκος, δηλαδή σπίτι και γένος.
Ο παραπάνω ορισμός προσιδιάζει περισσότερο στην «παραδοσιακή» μορφή της πυρηνικής οικογένειας, όμως στην σύγχρονη κοινωνία ο αυστηρός καθορισμός της οικογένειας με τα παραπάνω στοιχεία ενέχει προβλήματα.
Ορθότερα, οι τύποι της οικογένειας είναι σωστότερο να κατανεμηθούν στις ακόλουθες κατηγορίες:
– Παντρεμένα ζευγάρια χωρίς παιδιά
– Παντρεμένα ζευγάρια με παιδιά
– Μονογονεϊκές οικογένειες με μόνο μητέρα ή πατέρα
– Συμβιούντες χωρίς παιδιά
– Συμβιούντες με παιδιά.
Η οικογένεια είναι ένας δυναμικός θεσμός που διαφοροποιείται με την πάροδο των χρόνων και επηρεάζεται από τις κοινωνικές και πολιτισμικές αλλαγές που συμβαίνουν μέσα στην κοινωνία.
Είναι εμφανές ότι η έννοια του γάμου ή της απόκτησης τέκνων δεν αποτελούν αναγκαστικά συστατικό στοιχείο της οικογένειας.
Μπορούμε λοιπόν να θεωρήσουμε σαν οικογένεια μια οποιαδήποτε ομάδα ανθρώπων που αποφασίζουν να ζήσουν μαζί μέσα στα πλαίσια ενός νοικοκυριού.
Οι βιολογικοί και άλλοι συσχετισμοί μεταξύ των ατόμων αυτών μπορεί να είναι πολλοί.
Εκτός από την κοινή συμβίωση, τα άτομα που αποτελούν μία οικογένεια χαρακτηρίζονται από το ότι συμμετέχουν συναισθηματικά σε αυτήν.
Αυτό σημαίνει ότι μοιράζονται μια κοινή ζωή και αναλαμβάνουν από κοινού τις πολλαπλές ευθύνες που έχει η οικογενειακή ζωή.
Η οικογενειακή ευτυχία δεν εξαρτάται από τη δομή της.
Ανεξάρτητα από βιολογικούς ή άλλους συσχετισμούς, η δυναμική που αναπτύσσουν μεταξύ τους τα μέλη είναι αυτή που καθορίζει την ευτυχία μιας οικογένειας.
