A+ A A-

Γονείς και Παιδί

Η Διατροφή του Παιδιού στο Σχολείο

Κάθε Σεπτέμβριο μαζί με τα σχολεία που ανοίγουν και τις προσδοκίες μικρών και μεγάλων για τη νέα χρονιά που ξεκινάει, έρχεται και η ερώτηση που ταλανίζει όλους τους γονείς: Τι θα φάει το παιδί στο σχολείο; Πώς θα κάνω ένα διατροφικό πρόγραμμα που θα του δώσει την ενέργεια και τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την σωστή ανάπτυξή του;

Αγαπητοί γονείς, η σχολική χρονιά για τα αγγελούδια μας ξεκινάει!

Έχουμε τακτοποιήσει, εδώ και μέρες, το πρόγραμμα των παιδιών μας για να τους παρέχουμε μια σωστή εκπαίδευση σε ένα οικείο σχολικό περιβάλλον και επιπλέον νιώθουμε ασφάλεια για τον τρόπο της διαπαιδαγώγησης τους.

Φτάνει όμως αυτό;

Σίγουρα έχουμε επιλέξει το σωστό σχολείο, το ασφαλές περιβάλλον και χώρο όπου θα περνάνε την μισή μέρα τα παιδιά μας, καθώς και τους άρτια καταρτισμένους παιδαγωγούς και δασκάλους που θα μεταφέρουν τις μαθησιακές αρχές στα παιδιά μας.

Τι θα κάνουμε όμως με το θέμα τις διατροφής;

Οι καλές διατροφικές συνήθειες αναπτύσσονται στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας και χρειάζεται συνεργασία γονιών και σχολείου για να τεθούν οι σωστές βάσεις.

Η σωστή διατροφή είναι απαραίτητη για την σωστή λειτουργία του εγκεφάλου και του οργανισμού των παιδιών μας, καθώς επιδρά πάντοτε στη φυσική, πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη και εξέλιξη τους.

Η ανεπαρκής πρόσληψη βιταμινών μπορεί να προκαλέσει κόπωση, νευρικές αντιδράσεις και διαταραχές στην συμπεριφορά του παιδιού, αργή ανάπτυξη καθώς και ένα αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα που θα κάνει τον οργανισμό πιο επιρρεπή στις παιδικές ασθένειες.

Ας μην μας πιάσει όμως πανικός...

Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής και φυσικά οργάνωση για την καλύτερη προετοιμασία των γευμάτων.

Με δεδομένο ότι τα παιδιά περνάνε το περισσότερο μέρος της ημέρας τους στο σχολείο και σε διάφορές εξωσχολικές δραστηριότητες, θα πρέπει εμείς να φροντίσουμε ώστε να τρέφονται σωστά.

Ένα παιδί στη σχολική ηλικία πρέπει να τρώει τακτικά και να μην αφήνει το στομάχι του άδειο για πολλές ώρες.

Στη διάρκεια της ημέρας τα πέντε γεύματα είναι απαραίτητα: πρωινό, δεκατιανό, μεσημεριανό, απογευματινό και βραδινό.

Η Διατροφή του Παιδιού στο Σχολείο

Το Πρωινό

Η μέρα των μικρών μας καλό είναι να ξεκινάει με ένα πλούσιο και γεμάτο βιταμίνες πρωινό.

Δεν είναι απαραίτητο να είναι το ίδιο κάθε μέρα.

Δείτε τις παρακάτω επιλογές, τις οποίες με τον καιρό μπορείτε να προσαρμόσετε στις προτιμήσεις του δικού σας παιδιού.

Μην ξεχνάτε το φαγητό είναι απόλαυση, αν έχουν επιλέξει τα ίδια τα παιδιά τις τροφές τους, θα φάνε το πρωινό τους πιο εύκολα.

Δώστε τους επιλογές:
• Ένα ποτήρι γάλα πλήρες και μία φέτα ψωμί ολικής αλέσεως με ένα κουταλάκι του γλυκού μέλι,

• Ένα ποτήρι γάλα πλήρες με μία κούπα δημητριακά ολικής αλέσεως ή μούσλι,

• Μία φέτα ψωμί ολικής αλέσεως με 60 γρ. τυρί και μία φέτα γαλοπούλα ή

• Ένα ποτήρι φυσικό χυμό με μία φέτα ψωμί ολικής αλέσεως και 60 γρ. τυρί.

Το Δεκατιανό

Το δεκατιανό είναι ένα μικρό ενδιάμεσο γεύμα, απαραίτητο στις ηλικίες αυτές που τα παιδιά χρειάζονται ενέργεια για να ανταπεξέλθουν στις δραστηριότητες της ημέρας. Είναι το κατεξοχήν γεύμα που τα παιδιά τρώνε στο σχολείο.

Για το δεκατιανό του, μπορείτε να βάλετε στην τσάντα του παιδιού ένα από τα παρακάτω:

• Ένα σπιτικό τοστ με γαλοπούλα και τυρί,

• Ένα μεγάλο φρούτο,

• Ένα μικρό γιαούρτι με δημητριακά ολικής αλέσεως (προτιμήστε χωρίς ζάχαρη),

• Ένα κομμάτι σπιτική τυρόπιτα ή σπανακόπιτα,

• Ένα μπολ σπιτικό ρυζόγαλο,

• Μια μπάρα δημητριακών,

• Ένα μικρό κουλούρι Θεσσαλονίκης ή

• Ένα αβγό βραστό με μια μικρή φέτα ψωμί.

Προσπαθήστε να ετοιμάζετε εσείς το δεκατιανό των παιδιών.

Αφιερώστε χρόνο να κάνετε μια κουβέντα μαζί τους για την αξία της σωστής διατροφής και μην τους επιτρέπετε να αγοράζουν έτοιμα σνακ για το δεκατιανό τους.

Αν τους αφήσετε την επιλογή, είναι απολύτως φυσιολογικό για ένα παιδάκι που θα βρεθεί μπροστά στο κυλικείο του σχολείου να αγοράσει διάφορα σνακ τύπου πατατάκια και γαριδάκια ή σφολιάτες πλούσιες σε μη ωφέλιμα λιπαρά ή ακόμη και σοκολάτα.

Μην τα απαγορεύσετε εντελώς, θυμηθείτε ότι καμιά αυστηρή απαγόρευση δεν έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Περιοριστείτε στην ελεύθερη μέρα της εβδομάδας (ίσως την Παρασκευή) όπου το παιδί θα μπορεί να φάει οτιδήποτε θελήσει από το κυλικείο.

Είναι μια τακτική που μπορεί να έχει αποτέλεσμα και να μάθει στο παιδί την αξία των διαφορετικών τροφίμων.

Το Μεσημεριανό

Μερικά παιδιά τρώνε μεσημεριανό στο σχολείο, άλλα επιστρέφουν στο σπίτι για το κύριο γεύμα της ημέρας.

Σε κάθε περίπτωση, το μεσημεριανό γεύμα πρέπει να αποτελείται από ποικιλία, ισορροπία και μέτρο, ό,τι δηλαδή χαρακτηρίζει την υπέροχη και υγιεινή μεσογειακή διατροφή μας.

Είναι πιο εύκολο να προγραμματίσετε σε εβδομαδιαία βάση τα μεσημεριανά γεύματα.

Ας δούμε τι χρειάζεται να προσέξετε:
• Μία φορά την εβδομάδα όσπρια, μαζί με 50-100 γρ, φέτα και μία μικρή σαλάτα,

• Μία φορά την εβδομάδα ένα λαδερό (φασολάκια, μελιτζάνες, μπριάμ κ.ά), μαζί με 50-100 γρ, φέτα (ή όποιο άλλο τυρί προτιμάει το παιδί),

• Μία φορά την εβδομάδα κοτόπουλο, με συνοδευτικά: ρύζι, πατάτες φούρνου, λαχανικά,

• Μία φορά την εβδομάδα ψάρι, με συνοδευτικά: ρύζι, πατάτες φούρνου, λαχανικά,

• Μία φορά την εβδομάδα κόκκινο κρέας (μπιφτέκι μόσχου, σουτζουκάκια, μοσχαράκι κοκκινιστό), με συνοδευτικά: ρύζι, πατάτες, κριθαράκι, λαχανικά και

• Μία φορά την εβδομάδα ζυμαρικά με σάλτσα και τυρί.

Θυμηθείτε να συνοδεύετε όλα τα γεύματα με μια μικρή φρέσκια σαλάτα λαχανικών εποχής.

Μετά από ένα τέτοιο πιστό πρόγραμμα διατροφής, απομένει μια ημέρα ελεύθερη όπου το παιδί μπορεί να επιλέξει εκείνο το φαγητό του, ανάλογα με τις επιθυμίες του.

Το πιθανότερο βέβαια είναι να διαλέξει πατάτες τηγανητές!

Μην ξεχνάτε!

Να βάζετε πάντοτε στην τσάντα του παιδιού ένα μικρό μπουκάλι με νερό.

Πείτε τους να επιστρέφουν με το μπουκάλι άδειο στο σπίτι.

Τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν από νωρίς να πίνουν γιατί η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Το Απογευματινό

Το απογευματινό γεύμα των παιδιών είναι συνήθως εκείνο που προηγείται κάποιας εξωσχολικής δραστηριότητας, οπότε πρέπει να είναι ελαφρύ και τονωτικό.

Μπορείτε να διαλέξετε ανάμεσα σε:

• Ένα φρούτο εποχής,

• Ένα γιαούρτι με λίγο μέλι ή ανάλατους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, φουντούκια),

• Ένα δροσερό ζελέ με φρούτα,

• Ένα μικρό κομμάτι σπιτικό κέικ,

• 2-3 σπιτικά μπισκότα ή

• Μία μικρή σοκολάτα υγείας (μία με δύο φορές την εβδομάδα).

Το Βραδινό Γεύμα

Το τελευταίο γεύμα της ημέρας πρέπει αν είναι ελαφρύ.

Μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα σε:
• Τη μισή μερίδα μεσημεριανού φαγητού με μία μικρή σαλάτα,

• Ένα τοστ με ένα φρούτο,

• Ένα ποτήρι γάλα με δημητριακά και 1 φρούτο,

• Ένα κομμάτι σπιτική τυρόπιτα με ένα ποτήρι γάλα,

• Ένα κομμάτι σπιτική πίτσα με τυρί και φρέσκια ντομάτα ή

• Ένα ποτήρι γάλα με 1 φέτα ψωμί με μέλι και φυτικό βούτυρο.

Σημείωση:
Πολλά μικρά παιδιά εξακολουθούν να θέλουν να πιουν ένα ποτήρι γάλα πριν πάνε για ύπνο.

Δεν είναι λάθος, αρκεί το βραδινό γεύμα να έχει δοθεί τουλάχιστον μια ώρα νωρίτερα από το βραδινό γάλα. Διαφορετικά το στομάχι του παιδιού θα «βαρύνει» πολύ.

Προγραμματίστε λοιπόν τα παιδικά γεύματα της ημέρας.

Προμηθευτείτε από τα καταστήματα που εμπιστεύεστε φρούτα, λαχανικά, άπαχο κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα και δημητριακά και μπείτε στην κουζίνα για μαγειρική.

Η προετοιμασία των γευμάτων των παιδιών μπορεί να είναι μια πολύ διασκεδαστική διαδικασία, ιδιαίτερα αν τους ζητήσετε να σας βοηθήσουν!

Μην ξεχνάμε ότι οι τροφικές ανάγκες των παιδιών ποικίλλουν καθώς αυτά μεγαλώνουν και αναπτύσσονται, όμως πάντα μια σωστή διατροφική συμπεριφορά κατά την παιδική ηλικία, δημιουργεί υγιείς πνευματικά και σωματικά εφήβους και κατ΄ επέκταση ενήλικες με σωστές διατροφικές συνήθειες.

Είμαστε ό,τι τρώμε γι’ αυτό καθοδηγήστε και συμβουλέψτε σωστά τα παιδιά σας τηρώντας πρώτα εσείς τους κανόνες μιας ισορροπημένης διατροφής.

Η Διατροφή του Παιδιού στο Σχολείο

6 Λάθη που Μπορεί να Κάνει ένας Γονιός στη Διατροφή του Παιδιού

1. Υποχρεώνει το παιδί να φάει όλο το φαγητό του, με το ζόρι.

Οι ανάγκες κάθε παιδιού διαφέρουν, σιγουρευτείτε ότι έχει καταναλώσει σωστά τα προηγούμενα γεύματα και δεν έχει τσιμπολογήσει άλλες τροφές.

Μην επιμένετε, αν βλέπετε ότι δεν θέλει να φάει.

2. Χρησιμοποιεί τα γλυκά ως επιβράβευση.

Τα γλυκά είναι τροφές κι όχι «βραβεία καλής συμπεριφοράς».

Μην τους δίνετε μεγαλύτερη σημασία από εκείνη που τους πρέπει γιατί τα κάνετε να φαίνονται ακόμη πιο επιθυμητά στα μάτια των παιδιών.

Να τα αφήνετε ελεύθερα να τρώνε γλυκό μία φορά την εβδομάδα και σίγουρα όχι σε καθημερινή βάση.

3. Απαγορεύει εντελώς τα γλυκά.

Μην είστε αυστηροί στο θέμα αυτό, τα παιδιά στην πλειοψηφία τους λατρεύουν τα γλυκά.

Κινδυνεύετε να μεγαλώσετε ένα παιδί ενοχικό που θα τρώει γλυκά στα κρυφά και σε μεγαλύτερες ποσότητες.

4. Προσφέρει πολλά σνακ.
 
Ένα παιδί χρειάζεται για τη σωστή ανάπτυξή του πέντε γεύματα την ημέρα (3 βασικά και δύο πιο μικρά).

Ένα παιδί που τσιμπολογάει συνεχώς σνακ, δεν τρέφεται σωστά, δεν τρώει τα τρία βασικά γεύματα και δεν παίρνει τις απαραίτητες βιταμίνες.

5. Απαγορεύει το νερό στο φαγητό.

Τα παιδιά χρειάζονται νερό.

Παλαιότερα υποστήριζαν ότι δεν πρέπει να πίνουμε νερό πριν το φαγητό επειδή δεν γίνεται σωστά η πέψη των τροφών, αλλά δεν υπάρχει καμία τεκμηριωμένη μελέτη ώστε να το συσχετίσουμε.

Ένα διψασμένο παιδί δεν θα φάει σωστά το φαγητό του, δηλαδή αργά και με μικρές μπουκιές.

Στο χέρι σας είναι να καταλάβετε πότε διψάει στ’ αλήθεια και πότε χρησιμοποιεί το νερό ως δικαιολογία για να μην φάει.

6. Αντικαθιστά τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά με συμπληρώματα διατροφής.
 
Δώστε στα παιδιά φρέσκα φρούτα και λαχανικά.

Θυμηθείτε τον μαγικό αριθμό πέντε: χρειάζονται πέντε μερίδες φρούτων και λαχανικών κάθε μέρα.

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν υποκαθιστούν τις βιταμίνες που παίρνουμε από τις φυσικές τροφές και δίνονται μονάχα εάν τα έχει συστήσει ο γιατρός, σε συνδυασμό με τις σωστές ομάδες τροφίμων, για να καλύψουν τις τυχόν ελλείψεις που παρουσιάζουν τα παιδιά σε κάποιες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.

Δέσποινα Σωτήρου, Διαιτολόγος-Σύμβουλος Διατροφής

Παιδιά Xωρίς Πρωινό Έχουν Έλλειψη Βιταμινών

Έρευνα που έγινε σε σχολεία των ΗΠΑ και δημοσιεύτηκε στο Journal of Adolescent Health, διαπίστωσε ότι το 19% των μαθητών που παρέλειπαν το πρωινό εμφάνιζαν χαμηλότερα ποσά διαφόρων μετάλλων και βιταμινών, συγκριτικά με τους συμμαθητές τους οι οποίοι έτρωγαν πρωινό.

Τα θρεπτικά συστατικά που χάνουν τα παιδιά όταν παραλείπουν το πρωινό τους, σπάνια αναπληρώνονται από άλλα γεύματα.

Επίσης, παρατηρηθηκε ότι ένα σωστό πρωινό βελτιώνει την απόδοση στο σχολείο και την ευκολία παρακολούθησης των μαθημάτων.

Παιδιά που παίρνουν πρωινό εμφανίζουν σπανιότερα κατάθλιψη, άγχος ή υπερκινητικότητα.

Επίσης, σκέφτονται γρηγορότερα και πιο καθαρά, αισθάνονται λιγότερη κούραση και υπνηλία και έχουν μικρότερες πιθανότητες να παραπονεθούν για πόνους στην κοιλιά ή ζάλη.

Ιδιαίτερης σημασίας, όμως, δεν είναι μόνο η ύπαρξη του πρωινού αλλά και η ποιότητά του.

Ένα καλό πρωινό θα πρέπει να παρέχει στο παιδί το 25-30% των ημερήσιων αναγκών του οργανισμού σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά.

Ένα ισορροπημένο πρωινό πρέπει να παρέχει πρωτεΐνες, καλής ποιότητας λιπαρά, υδατάνθρακες καθώς και πολύ σημαντικά θρεπτικά συστατικά, που τα παιδιά συχνά δεν προσλαμβάνουν επαρκώς όπως οι φυτικές ίνες, η βιταμίνη C, το φυλλικό οξύ, ο σίδηρος και το ασβέστιο.

Το πρωινό όχι μόνο προσφέρει την απαραίτητη ενέργεια που απαιτείται στο ξεκίνημα της ημέρας, αλλά έχει βρεθεί πως τα παιδιά που παίρνουν καλό πρωινό έχουν 2-5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να καλύψουν τα 2/3 των συνιστώμενων ημερήσιων προσλήψεων από τις περισσότερες βιταμίνες και μέταλλα, που απαιτούνται για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Σημαντικό είναι να μάθουν τα παιδιά να αποφεύγουν την κατανάλωση τροφίμων που είναι φτωχά σε θρεπτικά συστατικά και περιέχουν πολλές θερμίδες, ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά (π.χ. τυρόπιτες, πατατάκια, γαριδάκια κ.α.) στο σχολείο ή και έξω από αυτό.

Αλήθειες και Ψέματα για τον Μητρικό Θηλασμό

Ο μητρικός θηλασμός είναι μια φυσική διαδικασία.

Είναι η συνέχεια της φυσικής σχέσης που αναπτύσσεται μεταξύ μητέρας και μωρού από τη στιγμή που εκείνο μεγαλώνει μέσα στο σώμα της.

Ο θηλασμός μπορεί να επιδράσει μόνο θετικά στην ανάπτυξη του μωρού και να ενισχύσει τον ψυχικό δεσμό που αναπτύσσεται ανάμεσα στη μητέρα και το νεογέννητο.

Πρόκειται για μια πρακτική για την οποία ιατροί, μαίες, διατροφολόγοι, γονείς, συγγενείς και φίλοι έχουν τις δικές τους απόψεις.

Οι διάφορες απόψεις που κυκλοφορούν συχνά αντικρούουν η μία την άλλη και μπορεί να φέρουν τη νέα θηλάζουσα μητέρα σε σύγχυση.

Ας δούμε μερικές από τις πιο διαδεδομένες αντιλήψεις για τον θηλασμό. Μερικές είναι σωστές κι άλλες είναι εντελώς λανθασμένες

#1
Ο θηλασμός είναι πιο εύκολος για μια γυναίκα με μεγάλο στήθος γιατί παράγει περισσότερο γάλα.

Λάθος!

Μια γυναίκα με μεγάλο στήθος δεν έχει περισσότερο γάλα από μια γυναίκα με μικρό.

Το αρχικό μέγεθος του στήθους της γυναίκας δεν καθορίζει η ποσότητα γάλακτος που θα παραχθεί.

#2
Η σύνθεση του μητρικού γάλακτος αλλάζει συνεχώς για να ανταποκρίνεται τέλεια στις ανάγκες του μωρού που συνεχώς μεταβάλλονται.

Σωστό!

Η σύνθεση του δικού σας γάλακτος είναι η ιδανική για τις ανάγκες του μωρού σας.

Συμπληρώματα Διατροφής για Παιδιά

Πολλά παιδιά στην προσχολική και σχολική ηλικία, παρά τις προσπάθειες των γονιών τους, δεν ακολουθούν μια διατροφή που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες για την ανάπτυξή τους.

Οι αστοχίες της διατροφής ενός σημερινού παιδιού αφορούν κυρίως την ποσότητα και τη σύσταση της τροφής, καθώς και την πρόληψη βιταμινών, κυρίως σιδήρου, ασβεστίου και ψευδαργύρου.

Η κακή διατροφή μπορεί να επηρεάσει τόσο στην ανάπτυξη του παιδιού (σωματική, ψυχική, μαθησιακή), όσο και στην ανάπτυξη νοσημάτων που μπορούν να εμφανιστούν στην ενήλικη ζωή.

Η ανεπάρκεια σημαντικών στοιχείων από τον οργανισμό (π.χ. σιδήρου, ψευδαργύρου, ιωδίου, βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος), μπορούν να προκαλέσουν σημαντικά προβλήματα, όπως διαταραχή νευροψυχολογικής λειτουργικότητας, καθυστέρηση ανάπτυξης, προβλήματα συμπεριφοράς –έκδηλα κυρίως κατά τη σχολική ηλικία– κακές οπτικοκινητικές επιδόσεις και αρνητικές επιδράσεις στη νοητική ανάπτυξη και στη συμπεριφορά και μειωμένη σχολική απόδοση.

Η ανεπαρκής λήψη βιταμινών, ιχνοστοιχείων και μετάλλων μπορεί να αντισταθμιστεί με πρόσληψη ειδικών συμπληρωμάτων διατροφής για παιδιά.

Με τον όρο συμπληρώματα διατροφής, εννοούμε τα σκευάσματα βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων, τα οποία μπορεί να προτείνει κανείς σ' ένα παιδί για τη διατροφή του οποίου υπάρχουν αμφιβολίες. Η χορήγηση τους σε σωστές ημερήσιες ποσότητες δεν ενέχει κινδύνους. Αντίθετα, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη, καθώς θα χρησιμοποιηθεί από τον οργανισμό του μόνο ότι ενδεχομένως λείπει.

Είναι όμως βέβαιο ότι ή χρήση τους δεν υποκαθιστά την σωστή διατροφή, ούτε είναι ηθικά επιτρεπτό να λειτουργεί σαν άλλοθι για τη διατροφική προχειρότητα στα παιδιά αυτά.

Είναι σημαντικό επίσης να τονιστεί ότι ο «δυτικός» τρόπος διατροφής δυστυχώς αυξάνει το βάρος των παιδιών, δημιουργώντας προβλήματα παχυσαρκίας, ενώ την ίδια στιγμή ως κακός τρόπος διατροφής, δεν καλύπτει όλες τις ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά.

Υποψήφια παιδιά για σύσταση πολυβιταμινούχων συμπληρωμάτων διατροφής:

• Παιδιά που τρέφονται κυρίως με κρέας

• Παιδιά που οι γονείς τους δεν καταναλώνουν οι ίδιοι φρούτα λαχανικά, γαλακτοκομικά

• Παιδιά που ωθούνται στη κατανάλωση προϊόντων λάιτ που είναι πτωχά σε ασβέστιο, ψευδάργυρο, μαγνήσιο, φώσφορο, βιταμίνες

• Παιδιά φτωχών οικογενειών (παραμελημένα ή κακοποιημένα)

• Παιδιά με πολύ περιορισμένη ποικιλία στη διατροφή τους. Παιδιά ιδιότροπα με αυστηρά επιλεκτική διατροφή που αποτελούν το 25% του συνόλου σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες

• Παιδιά με ανορεξία

• Παιδιά σε δίαιτα απώλειας βάρους

• Έφηβοι σε χορτοφαγικές δίαιτες

• Παιδιά με χρόνιες παθήσεις που λαμβάνουν συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή (π.χ Questran)

Η Κοιλιοκάκη στην Παιδική Ηλικία

Η Kοιλιοκάκη ορίζεται ως μια μόνιμη ευαισθησία στη γλουτένη του σίτου και των συγγενών πρωτεϊνών που υπάρχουν στο κριθάρι και στη σίκαλη.

Εμφανίζεται σε γενετικά ευαίσθητα άτομα και θεωρείται αυτοάνοση νόσος, όπου ο οργανισμός μετά από έκθεση στη γλουτένη, ενεργοποιεί ανοσολογικούς μηχανισμούς που προκαλούν βλάβη στην επιφάνεια του λεπτού εντέρου, καταστρέφοντας τις λάχνες του κι επηρεάζοντας τη σωστή απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών.

Σύμφωνα με μελέτες στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο επιπολασμός της κοιλιοκάκης σε παιδιά ηλικίας από 2,5 έως 15 ετών στον γενικό πληθυσμό είναι περίπου 1:300 έως 1:80 παιδιά.

Η κλασική μορφή της κοιλιοκάκης σε παιδιά εκδηλώνεται με γαστρεντερικά συμπτώματα που ξεκινούν μεταξύ 6 και 24 μηνών, μετά την εισαγωγή της γλουτένης στη διατροφή.

Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά συνήθως παρουσιάζουν χρόνια διάρροια, ανορεξία, διάταση της κοιλίας, κοιλιακό άλγος, καθυστερημένη ανάπτυξη, απώλεια βάρους και έμετο.

Σοβαρός υποσιτισμός, ακόμα και καχεξία, μπορεί να προκληθεί αν η διάγνωση καθυστερήσει.

Αλλαγές στην συμπεριφορά, όπως η ευερεθιστότητα αποτελούν, επίσης, ένα κοινό σύμπτωμα.

Η εμφάνιση των συμπτωμάτων μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ηλικία και εξαρτάται από την ποσότητα της γλουτένης στη διατροφή και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η διάρκεια του θηλασμού.

Έχει βρεθεί ότι στη μείωση της κοιλιοκάκης βοηθά και η πρόληψη των γαστρεντερικών λοιμώξεων στη βρεφική ηλικία.

Στα μεγαλύτερα παιδιά, τα γαστρεντερικά συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, ναυτία και έμετο, κοιλιακό πόνο, μετεωρισμό, απώλεια βάρους και δυσκοιλιότητα.

Επίσης, η ερπητοειδής δερματίτιδα και η επίμονη σιδηροπενική αναιμία, αποτελούν συμπτώματα της κοιλιοκάκης.

Ωστόσο, οι περισσότεροι ασθενείς παραμένουν χωρίς συμπτώματα και αδιάγνωστοι για καιρό, με αποτέλεσμα να έχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν τις μακροπρόθεσμες επιπλοκές της νόσου (σιδηροπενική αναιμία, οστεοπόρωση, υπογονιμότητα, λέμφωμα του εντέρου κ.ά.).

Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για τη σχέση μεταξύ της κοιλιοκάκης και του διαβήτη τύπου 1, της αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας καθώς και των συνδρόμων Turner, Williams και Down.

Πιο συγκεκριμένα, ο επιπολασμός της κοιλιοκάκης σε άτομα με σύνδρομο Down είναι 5% - 12%.

Η διάγνωση της κοιλιοκάκης γίνεται αρχικά με μέτρηση των αντισωμάτων έναντι της τρανσγλουταμινάσης ιστού (tTG) και του ενδομυΐου (ΕΜΑ) ή/και με μέτρηση των αντισωμάτων ανοσοσφαιρίνης Α και G (IgA και IgG).

Ακολουθεί επιβεβαίωση της διάγνωσης με βιοψία του λεπτού εντέρου.

Η διάγνωση θεωρείται οριστική όταν υπάρχει πλήρης απουσία των συμπτωμάτων, μετά από θεραπεία με μια αυστηρή δίαιτα ελεύθερη γλουτένης.

Μια μόνιμη και αυστηρή δίαιτα ελεύθερη γλουτένης παραμένει η μόνη επιστημονικά αποδεδειγμένη θεραπεία για την κοιλιοκάκη.

Η κλινική ανταπόκριση του ασθενούς στη δίαιτα είναι άμεση και τα κλινικά συμπτώματα υποχωρούν σε μερικές εβδομάδες ενώ ο βλεννογόνος του εντέρου επανέρχεται στο φυσιολογικό μέσα σε 6-12 μήνες.

Η δίαιτα περιλαμβάνει αποχή από τροφές που προέρχονται από τα σιτηρά, τη σίκαλη το κριθάρι και τη βρώμη.

Ενδεικτικά, απαγορεύονται τα προϊόντα που περιέχουν αλεύρι, τα ζυμαρικά, ορισμένα αλλαντικά, πολλά κονσερβοποιημένα προϊόντα, μερικά έτοιμα ροφήματα και ορισμένα αλκοολούχα ποτά.

Υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ακόμη και μικρές ποσότητες γλουτένης όταν προσλαμβάνονται σε τακτική βάση από άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη μπορεί να οδηγήσουν σε αλλαγές του εντερικού βλεννογόνου.

Ο Κώδικας Τροφίμων και ποτών πλέον ορίζει ως προϊόντα ελεύθερα γλουτένης προϊόντα που περιέχουν λιγότερα από 20 pm γλουτένης.

Για τα παιδιά με κοιλιοκάκη συστήνεται παρακολούθηση με περιοδικές επισκέψεις (κάθε 6-12 μήνες) για την αξιολόγηση των συμπτωμάτων, της ανάπτυξης και της προσκόλλησης στη δίαιτα ελεύθερη γλουτένης.

Είναι απαραίτητο τόσο οι γονείς, όσο και οι επαγγελματίες υγείας να είναι ευαισθητοποιημένοι για να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η νόσος αυτή, η οποία ταλαιπωρεί όλο και περισσότερα άτομα παγκοσμίως.

Διονυσία Βουτσά, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Κατεβάστε τώρα το Application!

Με την περιήγησή σας στο y-o.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.